Епископ стобиски Давид: Свети Симеон Нов Богослов – Тајнописецот на обожението

(текстот е отпечатен како предговор на изданието: „Акатист на светиот Симеон Нов Богослов“)

Акатистот, како што посочува и самата етимологија на зборот (ακάθιστος), е молитва којашто се совршува неседејќи, туку стоејќи, бивајќи исправен. Во богатата ризница на Коработ на нашето спасение, акатистот претставува ремек дело на црковната химнографија. Без двеумење, ќе речеме дека во Црквата и не постои личност на којашто не ѝ е познат акатистот посветен на Пресвета Богородица, којшто на мнозина им е секојдневна молитва, а во храмот особено торжествено се чита во саботата што ѝ претходи на петтата седмица од Великиот Пост.

Акатистот се состои од дванаесет мали строфи – кондаци, и дванаесет големи строфи – икоси, посветени на Христа, Пресвета Богородица или на светителите. Особеност на оваа поезија се извесните, како што се наречени: херетизми,[1] односно усрдните восклици: Радувај се!, упатени оному, на когошто акатистот е посветен.

Пред нас го имаме акатистот на оној, којшто себеси се умртви за сè што постои во светот, бидејќи го заиска животот сокриен во Христа Бога. Пред очи ги имаме молитвените воскликнувања кон оној, којшто после првиот – светиот Апостол Јован Богослов, и после вториот Богослов, светиот Григориј, се јави како трет: Нов Богослов, којшто „како столб огнен, преку дејствителното делање на заповедите, го воведе новиот Израил во земјата на бестрастието“.[2]

Светиот Симеон Нов Богослов е мошне бележита отечка појава од X–от, односно XI–от век, (949–1022). И покрај обидите на Западот да изврши влијание со неодржливите ставови дека светиот Симеон Нов Богослов е „декадентен“ теолог, тој останува ревносно читан и подражаван во монашките (и, не само во монашките), средини на православниот Исток. Следствено, неговата важност и неговата актуелност за нашето совремие ги наоѓаме во мистичната теологија, произлегувашта од неговиот живот, каде што светиот Симеон Нов Богослов ги опфаќа суштинските прашања за созерцанието на божествената светлина и гледањето на Самиот Христос, што, пак, е сосема можно, бидејќи Синот Божји Самиот Се даде да биде виден како овоплотен Богочовек. Ваквата, за нас, осмислувачка цел на животот, според внатрешната философија на православната, мажествена побожност, бива третирана во исихастичката лектира на светиот Симеон Нов Богослов, со јасен призвук дека во тој возвишен призив, за жал, удел немаат ниту стерилниот рационализам на модерниот човек, ниту, денес, бездруго би го посочиле, веќе пословичниот раскол од МПЦ-овски калибар, ниту, пак, било што друго вон Соборната Црква.

Continue reading “Епископ стобиски Давид: Свети Симеон Нов Богослов – Тајнописецот на обожението”

Епископ стобиски Давид: Простувањето во светлината на Воскресението

прочка

I. Определен, од страна на нововековниот хуманизам, како битие со погледот гордо кренат кон небото, но затоа, ќе додадеме, и со срце полно со земја, човекот како и секогаш, имајќи го самобитниот дар на слободата, особено денес е поставен пред изборот: ќе ги озакони ли своите непреобразени енергии, или, ќе го впери видот в земја, а срцето ќе го наполни со небо!

Во VI-от том на „Добротољубие“-то, како што, старецот Емилијан Симонопетритски, еден од извесните отци на нашево време, мудро ја именува книгата за простиот светогорски монах, преподобниот Силуан, се соочуваме со еден, за окото на душата, возбудлив настан од неговиот живот, којшто, пак, можно е, да предизвика метеж во мислата кај прагматичниот и бирократски настроен човек на новата епоха. Имено, пред да замине во манастир и да стане монах, тој бил присутен на една од селските веселби, набљудувајќи го човекот, патем негов пријател, којшто полетно играл свирејќи на хармоника. Го повикал, прашувајќи го: „како можеш да свириш и играш, кога имаш убиено човек“?! (инаку, го беше убил при пијана состојба, во една тепачка). Овој, пак, тргнувајќи го настрана, му одговорил: „додека бев во затворот, многу Му се молев на Бога да ми прости, и Бог ми прости. Затоа сега мирно играм“.[1] Уште тогаш старецот Силуан разбрал дека е возможно да се измоли од Бога простување на гревовите, истовремено сфаќајќи го и духовниот мир на неговиот другар, кому му е простен гревот. Според зборовите на авторот, на таа со божествена мудрост исполнета книга, старецот Софрониј (Сахаров), овој настан сведочи за длабоката свест за гревот и за силното чувство на преумување, покајание; оти, конечно, невозможно е да се побара, а, и да се добие прошка без свеста за гревот како промашување на целта, не само од аспект на морал, но пред сè свест за наследената, падната природа на првиот човек Адам. Неопходно е да се истакне дека Црквата од Исток никогаш не учела оти треба да се биде само добар, дека крајната цел во животот е да се стане добар. Ако, пак, денес се среќаваме со таквата неплодна, моралистичка проповед, повикани сме да знаеме дека станува збор за влијанието на римокатоличката, односно протестантската, схоластичка традиција, којашто е различна од светото предание на Православието.

Continue reading “Епископ стобиски Давид: Простувањето во светлината на Воскресението”

Епископ стобијски Давид: Сусрет у Истини (осврт на књигу „Охридска Архиепископија у средњем веку“, проф. Ангелики Деликари)

Из штампе је изашла једна веома значајна књига, са насловом: „Охридска Архиепископија у средњем веку“, професорке Солунског универзитета Ангелики Деликари.

Већ на самом почетку наглашавам: значајна књига! Следствено, сваком читаоцу се логички намеће питање: у чему се састоји њена значајност? Овом приликом бих издвојио само неколико тачака:

Continue reading “Епископ стобијски Давид: Сусрет у Истини (осврт на књигу „Охридска Архиепископија у средњем веку“, проф. Ангелики Деликари)”

Епископ стобијски Давид: Неговање бесмртности

(предговор књиге Архиепископа охридског и Митрополита скопског Јована „Слобода у затвору“ друго допуњено издање, Београд – Скопље, 2015. године)

„Архиепископ охридски Јован је, и поред свих злостављања и затварања, до краја остао веран Светом Предању Православне Цркве“, пише у Томосу о Аутономији, који је најсветија Пећка Патријаршија издала Православној Охридској Архиепископији. Овде поменуто Свето Предање нас учи да Бог постоји слободан као заједница; и још нас учи да слободну заједницу људи са Богом, у Цркви, ни врата пакла, ни врата смрти неће надвладати.

Continue reading “Епископ стобијски Давид: Неговање бесмртности”

Епископ стобиски и Местобљустител струмички Давид (Нинов): Митрополитот црногорско-приморски Амфилохиј – чувар на Соборноста на Црквата! (одговор на клеветите во песната „Амфилохиј“, во изведба на пејачот Горан Трајкоски)

сослужување

Истакнатиот музичар и пејач Горан Трајкоски, во албумот на музичката група Мизар, со наслов „Кобна убавина“, од 2004 год., ја отпеа песната со наслов „Амфилохиј“. Од поединци, песната е окарактеризирана како „епска песна на Мизар за српскиот Владика Амфилохиј“, а на народот му се нуди под мотото без расудување: „сѐ за Македонија“; па, ете, под тоа: „сѐ“, да се подразбира дури и продлабочување на расколот врз темелите на клеветите, коишто споменатиот пејач ги пее за канонскиот Митрополит на Соборната Црква Христова, за Архиепископот цетињски Амфилохиј!

Continue reading “Епископ стобиски и Местобљустител струмички Давид (Нинов): Митрополитот црногорско-приморски Амфилохиј – чувар на Соборноста на Црквата! (одговор на клеветите во песната „Амфилохиј“, во изведба на пејачот Горан Трајкоски)”