Епископ стобијски и Местобљуститељ струмички Давид: Савремени прогон Цркве у Р. Македонији

krka_2009

Ваша Преосвештенства, Епископе далматински г. Фотије, Епископе горњекарловачки г. Герасиме, преподобни оци, ђаци и сви присутни, пре него што стигнемо до савременог стања Цркве у Р. Македонији, покушаћу да дам један веома кратак, један сасвим сажет преглед историје Хришћанства на тим просторима, како би стигли до данашњих дана.[i]

Историјска област Македонија је област која се сусрела са Хришћанством још y I-ом веку. Када је свети апостол Павле долазио овде, код вас у Далмацији, историчари кажу да је свакако морао да прође веома познатим у то време путем, касније названим „Виа Игнатиа“. Тај пут је водио кроз старе градове који се и данас налазе и у Р. Македонији. То су Битола и Охрид. Тако, још од првих векова, на поменутој територији људи су се сусрели са Хришћанством.

Византијски император Јустинијан установио је у VI-ом веку, веома познату из тог историјског раздобља, Архиепископију, која се звала Јустинијана Прима, и која је била организована Црква са својом катедром, са својим Архиепископом. Касније су се и Охридски Архиепископи потписивали као „Архиепископ Охридски и Јустинијане Приме“. Јустинијана Прима је установљена, рекли смо у VI-ом веку, а Охридска Архиепископија се увек сматрала наследница Јустинијане Приме.

Continue reading “Епископ стобијски и Местобљуститељ струмички Давид: Савремени прогон Цркве у Р. Македонији”

Преписка со градоначалникот на Струмица

Божикна честитка до градоначалникот на Струмица, г. Зоран Заев.

Одговорот од градоначалникот на Струмица, г. Зоран Заев.

Одговор на писмото на г. Зоран Заев

 

Епископија Струмичка

Протокол бр. 4 од 09 Јануари 2009 год.

До: Градоначалникот на
општина Струмица г. Зоран Заев

Струмица

Почитуван г. Зоран Заев,

Ја ползуваме оваа прилика срдечно да Ви заблагодариме за писмото, коешто ни го испративте (враќајќи ни ја со него и Божикната честитка што Ви ја упативме, а којашто како содржина ја имаше книгата на светиот Никола Кавасила „За животот во Христа“, како и нашето годинешно Божикно послание), и, се разбира, според редот, да Ви одговориме на тоа што ни го пишувате.

Continue reading “Преписка со градоначалникот на Струмица”

Епископ стобиски и Местобљустител струмички Давид: Божикно Послание до народот на Струмичката Епископија

I. Во својот вдахновен говор на годишниот испит, на 12 Јуни 1866 год., нашиот голем поет Григор Прличев ги изрече следниве едноставни и полнозначни зборови: „Секој го познава арното и лошото. Според тоа, уште повеќе сме за поучување, оти познавајќи го арното, пак сме закопчани за злото. Значи, лекот прв, којшто ја лечи секоја штета од корен, е учењето. Затоа Адам, кога првпат го виде сонцето, ги затвори очите. Кој го научи? Го научи номот (законот) Господов што му беше испишан во срцето, и му велеше: внимавај на себе!“.

Навистина, мудриот пребива во порив да се поучува, подобно на поговорката: Човекот се учи додека е жив!

Каква наука би нашле во вашите срца кога некој сега би ве прашал: што е Црквата? Дали е тоа организација за заштита на националните интереси?! Дали е институција за спроведување на партиските програми?! Дали е фолклорно друштво за конзервација на обичаи и адети?! Што е? Што, навистина, е Црквата?

II. Возљубени, надворешниот поглед мнозина ги упатува да гледаат на Црквата како на собир на оние што веруваат. Но, Црквата не е само собрание. Таа е Тело Христово. Оттука, светиот Никола Кавасила низ восклик ни зборува дека штом Христос ќе возведе некого до Трпезата, и возведениот вкуси од Христовите Тајни, тогаш исцело го менува причасникот и го доведува до Сопствената состојба. Така, човекот, којшто е направен од кал, повеќе не е кал, туку воспримајќи го Царскиот вид, станува Тело на Царот. „Род избран, царско свештенство, свет народ“, вели Апостолот Петар за Црквата, во Првото послание (1Петар 2. 9).

Затоа, идентитетот на Црквата, најскапоцени струмичани, извира од Божествената Литургија на којашто се стекнуваме со граѓанството на Небесниот Град Јерусалим. Следствено, јасно е дека идентитет на Црквата не се темели врз историските збиднувања. Ќе се согласите, не е ниту возможно да се темели врз она, што минливата политика си го смета за вистинито и добро; туку, се темели на Литургијата, којашто ја пројавува Иднината по која копнее секој Православен Христијанин, подобно на Апостолот Павле, кога вели: „овде  немаме постојан град, којшто ќе остане, но го бараме оној што ќе дојде (Евр. 13. 14). Така, иконизирајќи го Царството Небесно на земјата, Литургијата ни го покажува вистинскиот лик на Црквата.

Continue reading “Епископ стобиски и Местобљустител струмички Давид: Божикно Послание до народот на Струмичката Епископија”

Старец Порфириј Кавсокаливит: Пет кратки поглавија за Црквата

Кога ќе го возљубиме Христа со сета душа своја, кога божествената љубов ќе се всели во нас, проблемите исчезнуваат, а ние се исполнуваме со духовна радост.

Старец Порфириј Кавсокаливит

Старецот Порфириј Кавсокаливит (1906 – 1991), е еден од најголемите старци на нашата современост. Негова одлика се топлата љубов Христова и смирението, без било какво негодување, дури и во моментите на неподнослива болка.

Низ неговата скромна монашка келија поминале најразлични луѓе, од свети подвижници до грешни крадци, православни Христијани и луѓе од други религии, непознати луѓе и славни личности, богати и сиромашни, образовани и необразовани, мирјани и свештеници од сите чинови. На сите, заради нивното спасение, им ја нудеше Христовата љубов.

Сведоштвата на некои од неговите најблиски луѓе говорат дека духот на Старецот Порфириј беше: „дух на безпоговорна покорност на канонската Црква. Тој, апсолутно ништо не правеше без нејзино одобрение. Од своето искуство во Духот Свети, знаеше дека Епископите се носители на божествената благодат, независно од нивните лични доблести. Сликовито истакнуваше дека благодатта им се спротивставува на гордите, но не и на скрушените грешници. Од тие причини, не беше согласен со потезите, коишто предизвикуваа расправии и судири во Црквата, ниту со вербалните напади против Епископите. Секогаш нагласуваше дека за решавање на црковните проблеми ќе се најде излез во Црквата и низ Црквата, со помош на молитвата, смиреноумието и покајанието. Велеше дека за нас е подобро да направиме грешка во Црквата, отколку правилно да постапуваме надвор од Неа. Во еден дух стоите, борејќи се еднодушно за евангелската вера (Фил. 1. 27).“

Во продолжение приложуваме неколку кратки искази на Старецот Порфириј за канонската Црква Христова.

1. Во Црквата напредуваме кон бесмртноста.

Црквата е нов живот во Христа. Во Црквата не постои смрт, не постои пекол. Евангелистот Јован вели: „кој ќе ги запази зборовите мои, нема да вкуси смрт довека“.[1] Христос ја укинува смртта. Оној што влегува во Црквата се спасува, станува вечен. Еден е животот, тој е бесконечен, без крај; оттука, смртта не постои. Кој ги следи заповедите Христови, никогаш не умира. Умира со телото, со страстите и се удостојува уште во овдешниот живот да живее во Рајот, во Црквата наша, а потоа и во вечноста. Со Христа, смртта станува мост што ќе го поминеме за миг, за да продолжиме да живееме во невечерната светлина.

Continue reading “Старец Порфириј Кавсокаливит: Пет кратки поглавија за Црквата”

Старец Паисиј Светогорец: Страсти и Доблести

Колку човекот е подуховен, толку помалку права има во овој живот. Духовниот човек нема никакво право во овој живот. Обврзан е да биде трпелив и да ја прифаќа неправдата. Неговите права Бог ги чува за оној живот.

Старец Паисиј Светогорец

Старецот Паисиј Светогорец (1924–1994), прост монах со основно образование, но богат со божествена мудрост и копнеж за Небесното Царство, е мошне извесен старец ширум православниот свет. Покрај православните луѓе, денес, неговите дела, сè повеќе, ги исчитуваат, и, за нив, се интересираат, и мнозина боготражители, коишто сè уште не ја исповедаат православната вера.

Учењето на старецот Паисиј Светогорец е токму она што неизмерно му е потребно на современиот човек, бидејќи најпрепознатлив печат на неговата поука е евангелската љубов и личниот пример, коишто извираат од неговиот начин на живот. На тој начин дури и неговите строги зборови паѓаат како благотворна роса на срцето од ближниот, е да би го обработиле за да даде духовен плод.

Во продолжение приложуваме неколку куси поглавја, во вид на разговори, од книгата „Страсти и доблести“, произлезени од животот на сестринството во манастирот „Свети Јован Богослов“, Суроти, покрај Солун, манастир, чијшто основач е старецот Паисиј Светогорец.

Карамелата на пофалбата

– Старче, слушнав некои пофалби и…

– Е, и што бидна? Сосема шупливо си, бре дете? Нас што треба да нѐ интересира? Како нѐ гледаат другите или како нѐ гледа Христос? Другите ќе бидат за нас движечка сила или Христос? Ти си сериозна, затоа немој да стануваш лесномислена. Мене, многупати, дури и сериозни луѓе ми кажуваат нешто пофално, и ми доаѓа да повратам. Се смеам во себе си, и го отфрлам далеку. И ти, подобните нешта, да ги отфрлаш веднаш. Тоа се загубени работи! Што добиваме ако ни се восхитуваат другите? За утре да ни се восхитуваат тропоталата?[1] Оној, којшто се радува кога му се восхитуваат луѓето, бива исмеван од демоните.

Пофалбите, било да се световни или духовни, било да се однесуваат на телото или на душата, штетат, кога човекот е збркан, значи, кога има гордост или предрасположение за гордост. Затоа да внимаваме и да не го пофалуваме лесно другиот, зашто ако случајно е болежлив духовно, трпи штета и може да пропадне.

Пофалбите се како наркотици. Да претпоставиме дека некој, којшто започнува да проповеда може првиот пат да праша дали проповедта беше убава, дали треба на нешто да повнимава за да не му наштети на народот. Тогаш и другиот, за да го охрабри му вели: „Добро кажа, само на тоа место требаше да си повнимателен“. Подоцна, пак, ако има малку предрасположение за гордост, може да стигне дотаму да прашува дали била убава проповедта, само и само за да слуша дека била убава и да чувствува задоволство. И, ако му речат „многу убава беше“, се радува. „А, кажуваат убави зборови за мене!“, си мисли и се дуе. Ако , пак, му кажат: „не беше добра“, се ожалостува. Гледате како со една карамела на пофалбата му се потсмева тропоталото? Во почетокот прашува со добра помисла, за да се поправи, а потоа прашува за да слуша пофалби и да се радува!

Ако се радувате и чувствувате задоволствие кога ве фалат, а се притеснувате и ја бесите муцката кога ви прават некоја забелешка или ви кажуваат дека некоја работа не ја правите добро, да знаете дека тоа е една световна состојба. И ожалостувањето е световно, и радоста е световна. На оној, којшто има духовно здравје, и да му речеш: „ова не го направи добро“, се радува, бидејќи си му помогнал да ја види неговата грешка. Верува дека не го направил добро, та затоа Бог го просветлува, и следниот пат го прави многу добро. Но, повторно тоа му го припишува на Бога. „Што ќе направев самиот“, вели, „ако не ми помогнеше Господ, сѐ наопаку ќе направев“. Сѐ, значи, поставува на точното место.

– Како ќе можеме, старче, да го чувствуваме истото, и кога нѐ фалат, и кога нѐ кудат?

– Ако го замразите световното промовирање, тогаш ќе ја примате со исто расположение и пофалбата, и покудата.

Continue reading “Старец Паисиј Светогорец: Страсти и Доблести”

Епископ стобиски Давид: Пристапна Епископска беседа

Ваше Блаженство, Ваши Преосвештенства, Високопреподобни архимандрити и игумании, Чесни презвитери, Преподобни монаси и монахињи, во Христа Бога браќа и сестри,

мнозина се оние пред мене, коишто останале вчудоневидени и во недоумение пред подобните, на денешново, дејанија на Духот Свети. Та, кога тие велики светители на Црквата, како и огнените богослови и јерарси, низ историјата и во совремиево, бивале восхитени, понекогаш и до немост, пред тајната на личната Педесетница, што ли да кажам јас недораснатиот и грешен пред Триипостасниот Бог!

Светиот Апостол Павел во посланието до Солунјаните вели дека непрестаното молитвено благодарење за сѐ што се случува е Предание, коешто потекнува од Самиот Бог (1 Сол. 5, 18). Оттука, бивајќи обземен од благодатта при свештениов чин, на почетоков ништо друго и не ќе можам да речам, освен, веднаш и најнапред да го изразам, колку што можам со скудноста на јазикот, чувството на благодарност кон Бога за сета штедрост Негова и сите дарови Негови. Да Му воздадам благодарност за сите и за сѐ.

Continue reading “Епископ стобиски Давид: Пристапна Епископска беседа”

An Interview with Abbot David (Ninov), conducted by the St. Herman of Alaska Brotherhood in November 2005

Q: Can you tell us about the early history of the Ohrid Archdiocese?

A: I am sure that, for Orthodox Christians, the Church has never been only the past. It is their present and their future. But, certainly, it is to be emphasized that the Ohrid Archbishopric has an ancient and rich history. One of its more renowned historians, Ivan Snegarov, in his work History of the Ohrid Archdiocese (which is an excellent historical text for those who wish to learn more about the history of the Ohrid Archdiocese), notes that the beginning of the Ohrid Archbishopric was in 870. The Emperor Basil II, and after him a few other Byzantine emperors, confirmed its jurisdiction with imperial chrysobulls. The Archbishop of Ohrid, because of the extraordinary importance he had during that period (the eleventh to twelfth centuries), signed the local assembly papers following the Patriarch of Constantinople. Throughout the centuries, the Ohrid Archdiocese was spread over the greater part of the Balkan Peninsula, and it is essential to note that its jurisdiction and scope of missionary work included almost all the peoples of the Balkans.

Continue reading “An Interview with Abbot David (Ninov), conducted by the St. Herman of Alaska Brotherhood in November 2005”