Епископ Атанасиј (Јевтиќ): Есхатолошкото во нашиот секојдневен живот

требиње

Грчкиот термин за првите нешта е – протологија, а за последните нешта – есхатологија. Ниту еден, од овие два термини, не можеме да го преведеме на англиски. Англискиот еквивалент за есхатологија, би можел да биде eschatology, и би можел да се разбере како нешто коешто се занимава со крајот на времето, односно со последните нешта. Што се однесува до зборот протологија, за него на англиски не може да се најде дури ни технички еквивалент, којшто би послужил како пандан на зборот eschatology. Протологијата најдобро може да се сфати како нешто што се однесува на она коешто постои на почетокот од времето, или, уште подобро, пред почетокот на времето. Можеби обете нешта за коишто говориме, најдобро би ги објасниле ако ги споредиме со она што го нарекуваме “пролог” и “епилог” на една книга. Но, стварноста на нашиот живот не е една книга, па дури и кога таа книга е Библијата.

Од неодамна на српски е преведен Изгубениот рај на Милтон. Бев на промоцијата на таа книга, и иако не се чувствував повикан да зборувам за делото на поетот, сепак се чувствував доволно повикан да говорам за Милтоновиот теолошки пристап кон ова прашање: прашањето за Рајот како прашање за протологијата и есхатологијата.

Би сакал да го почнам ова денешно предавање за есхатологијата во нашиот секојдневен живот, споредувајќи го Милтоновиот став за оваа тематика, со ставот којшто го застапува православната христијанска традиција.

Милтоновиот пристап е само протолошки, што значи дека тој на Библијата гледа како на нешто коешто акцентот го става на почетокот на времето, односно на создавањето на светот, на почетната состојба, додека јас, како православен, би сакал Библијата да ја набљудувам и сфаќам есхатолошки. Под ова мислам, дека во Библијата го барам нагласувањето на крајот на времето, односно на конечната состојба, на Есхатонот. Кажано на поинаков начин, според Милтон тоа изгледа вака: нешто се случило во минатото, та тоа што се случило во минатото го определува и сето она коешто понатаму ќе се случува. Наспроти тоа, ставот на Православната Црква е, дека што и да се случило во минатото – тоа е едно нешто; меѓутоа, она коешто ќе се случи во иднината е далеку поважно и пресудно нешто.

Continue reading “Епископ Атанасиј (Јевтиќ): Есхатолошкото во нашиот секојдневен живот”

Епископ Атанасиј вомировен захумско-херцеговински: За Тајната на Црквата Христова и Нејзините Свети Канони

Битието и животот на Црквата, нејзиното естество и суштествување, се наоѓа во нејзиното соединување и единство со Христа, нејзиниот Господ и Спасител, богочовечката Првина, Темел и Глава на Црквата, и во Него и со Него – со Светата и Живототворна Троица, Единиот Жив и Вистинит Бог. Нашето, и лично, и заедничко христијанско битие, живот и спасение е само во соединување и единство со Црквата како Тело Христово, оживувано, одушевувано и вдахновувано со Духот Свети, Утешителот, по благата воља на Бога Отца.

Така говореше, учеше и делаше самиот Господ Христос (Јн. 14. 6,16, 17,26; 17. 1-3, 17-26). Така говореа, учеа и делуваа и Неговите Свети Апостоли и нивните наследници Светите Отци на Црквата. “Трудете се да го чувате единството на Духот со врските на мирот: Едно тело сте и еден Дух, како што сте и повикани во една надеж на призивот ваш. Еден е Господ, една е верата, едно е крштението, еден е Бог и Отец на сите, Којшто е над сите, низ сé и во сите нас. И на секој од нас (во Црквата) ни даде благодат според мерата на дарот Христов”, вели Апостолот (Еф. 4. 3-7). И, уште: “Чашата на благословот којашто ја благословуваме (=во Евхаристијата=Литургијата на Црквата), не е ли заедница на крвта Христова? Лебот којшто го прекршуваме (=во Евхаристијата=Литургијата) не е ли заедница на телото Христово? Бидејќи еден е лебот – едно тело сме ние многуте, бидејќи сите од еден леб се причестуваме” (1Кор. 10. 16,17).

Continue reading “Епископ Атанасиј вомировен захумско-херцеговински: За Тајната на Црквата Христова и Нејзините Свети Канони”