Мудрецот „којшто не знаеше ништо“!

sokrat

Јас, Атињани, ве почитувам и ве љубам, но ќе му бидам послушен на Бога, а не вам, та додека дишам и имам сила, нема да престанам да философирам[1], нема да престанам да ве поттикнувам и да му правам забелешки на секого од вас, когошто ќе се случи да го сретнам, велејќи го тоа што имам обичај: „Човеку битен, иако си Атињанин, граѓанин на најголемиот и најпознатиот град по мудроста и по влијанието, зар не се срамиш што од една страна ринташ за да се стекнеш со колку што може повеќе пари, глас и чест; а, од друга страна за разумноста и за вистината, и за тоа како душата твоја ќе стане колку што е возможно подобра, ниту ти е гајле, ниту се грижиш“!

Оти, добро нека ви е познато, Бог тоа го заповеда! И, мислам дека никогаш не постоеше поголемо добро за градот од моето дејствување во служењето на Бога!

Continue reading “Мудрецот „којшто не знаеше ништо“!”

Старогрчки анегдоти

ancient-greeks

– Некој човек се обидуваше да го натера Хипократ да оди во Персија за да го види Ксеркс, оти, како што му зборуваше, бил: „добар владетел“! Хипократ одби, велејќи: „Не ми е потребен добар човек, којшто ќе владее над мене“.

– Еден софист велеше: „Од сите нешта, најголема вредност има говорот“. Царот на Спарта му рече на софистот: „Сакаш да кажеш дека ти, кога не зборуваш, немаш никаква вредност“?

– Еднаш Диоген виде нечиста бања и ја постави неговата недоумица: „Оние, коишто тука се бањаат, каде ли одат потоа да се исчистат“!

– Демостен велеше оти многупати му доаѓало да се помоли да исчезнат лошите, но сепак се плашел дека можеби со неговата молитва целосно ќе се испустоши градот.

– Во едно друштво Талес велеше дека смртта во ништо не се разликува од животот. Тогаш некој го праша: „Штом е така, зошто тогаш не ја претпочиташ смртта“? Философот одговори: „Токму затоа што не се разликува од животот“.

– На некој, којшто зборуваше дека животот е грд, Диоген му рече: „Грд не е животот, грд е грдиот живот“.

Continue reading “Старогрчки анегдоти”

Хорхе Букај: Претпочитам да се борам за мојата слобода

Мојата посета на Елада ме поврзува со нештата што сум ги учел. Философијата на елинските философи ми сопатуваше низ сиот мој живот. Особено кога почнав да се интересирам за психологијата.

Едно од првите нешта на кои ме научија беше една парабола на Сократ. Кажуваше Сократ: „Се движам по патот и среќавам еден роб, испружен е, и спие. Од изразите и од тоа што го зборува во сонот, поимам оти робот сонува дека е слободен“.

Та, Сократ прашува: „Што требаше да направам? Требаше да го разбудам за да си освести дека во реалноста е роб и дека сонот за слободата не е вистинит, или, требаше да го оставам да спие и во неговите соништа да ја живее слободата, којашто ја нема“?!

Сократ одговори: „Не знам“.

Continue reading “Хорхе Букај: Претпочитам да се борам за мојата слобода”

Георгиос Марцелос: Философијата и Теологијата во Отечкото Предание

Вовед.

Помеѓу теолозите и филолозите или историчарите на философијата широко е распространет погледот дека Отците на Црквата, иако многу добро ја познаваат елинската философија, сепак во развојот на нивното учење не се занимаваат со философски, туку само со теолошки проблеми. Се разбира, ја ползуваат философијата за градење на неопходната богословска терминологија и за логично темелење на догматските вистини, но целосно ја потчинуваат на нивната теологија, немајќи никаков интерес за решавање на философските проблеми. Така, според ова поимање, единствената можна врска, којашто во отечкото предание постои помеѓу теологијата и философијата, е врската помеѓу господарка и слугинка. Во таа смисла, значи, философијата едноставно се смета како „слугинка на теологијата“ (ancilla theologiae)[1].

а. Предусловите коишто ја определуваат врската помеѓу теологијата и философијата. Прв основен предуслов, којшто ја определува врската помеѓу теологијата и философијата во отечката мисла, е присутното во севкупното православно предание онтолошко разликување помеѓу создаденото (κτιστό) и несоздаденото (άκτιστο)[2]. Ова разликување не е еден став, којшто Отците го примаат без да ги осуштестват неговите најдлабоки последици и неговите распространувања. Напротив, тоа е една разлика, којашто претставува основен предуслов на сите различни аспекти на отечкото богословие, но особено целосно ја определува отечката гносеологија[3]. Као резултат, врз основата на оваа разликување, станува јасна разликата во отечкото предание помеѓу логиката, науката и философијата од една страна, коишто се однесуваат на истражување и проучување на создаденото, и од друга страна Откровението, догмата и теологијата, коишто се поврзуваат со откривањето и искуството на несоздаденото. Со други зборови, границите помеѓу философијата и теологијата за Отците се целосно јасни: философијата за спознајно поле го има создаденото, теологијата, пак, за спознајно поле го има откровението на несоздаденото. Од таа причина, кога секоја од нив е свесна за сопствените граници, и дејствува без да ги преминува границите на другата, прашањето за слевање и судир помеѓу нив не се поставува. И двете, јасно разликувајќи се, можат да делуваат паралелно, во рамките на нивните граници. Continue reading “Георгиос Марцелос: Философијата и Теологијата во Отечкото Предание”

Горазд Коцијанчич: Жижек и теологијата

kvsz

Прашање: Во својата работна соба го преведувате Новиот Завет и во еден момент слушате ѕвонење на вратата. Вашата сопруга отвора и после неколку мига Ве повикува да дојдете бидејќи „трговски патник“ продава некои книги, коишто можеби ќе Ве интересираат. Одите и пред вратата го гледате Славој Жижек, кој во рацете држи неколку примероци од својата книга The Monstrosity of Christ и веднаш, логореично, како што само тој умее, Ве убедува да ја купите. Дали би ја купиле?

Continue reading “Горазд Коцијанчич: Жижек и теологијата”